Kanada’nın enerji sektöründe önemli bir yere sahip olan Alberta eyaletinde bağımsızlık tartışmaları yeniden alevlendi. Eyalet Başbakanı Danielle Smith, 19 Ekim’de bir oylama yapılacağını duyurdu. Bu oylamada Albertalıların eyaletin Kanada’nın bir parçası olarak kalıp kalmaması konusunda görüşlerini ifade etmeleri istenecek. Ancak Smith, bu oylamanın resmi bir bağımsızlık referandumu olmayacağını vurgulayarak, eyaletin Kanada’da kalmasından yana olduğunu belirtti. Yine de, halkın geleceğine dair görüşlerini sandıkta ifade etmesi gerektiğini savundu.
Oylama kararı, bağımsızlık yanlısı “Stay Free Alberta” adlı grubun yaklaşık 302 bin imza toplamasıyla gündeme geldi. Alberta’da bir referandum süreci başlatabilmek için gereken imza sayısı ise 177 bin 732 olarak belirlenmişti; bu sayı, önceki seçimde kullanılan oyların yüzde 10’una denk geliyor.
Alberta, Kanada’nın önde gelen petrol ve doğal gaz üretim merkezlerinden biri olarak biliniyor. Eyalet yönetimi ile federal hükümet arasında çevre düzenlemeleri, vergi politikaları, enerji stratejileri ve petrol ihracatı konularında uzun süredir süregelen anlaşmazlıklar bulunuyor. Ayrılık yanlıları, Ottawa yönetiminin Alberta’nın doğal kaynaklarından yeterince faydalanmasını engellediğini savunurken, kamuoyu yoklamaları eyalette tam bağımsızlık fikrinin hala azınlıkta olduğunu gösteriyor.
Bağımsızlık süreci, yalnızca eyalet ile federal hükümet arasındaki siyasi çekişmelerle sınırlı değil; Kanada’daki bazı İlk Ulus grupları, bu girişimin kendi anlaşma haklarını ihlal edeceği gerekçesiyle hukuki yollara başvurdu. Bu durum, bağımsızlık referandumu sürecinin daha karmaşık bir hale gelmesine neden olabilir.
Kanada Başbakanı Mark Carney, Alberta’nın ülke için “vazgeçilmez” olduğunu belirterek birlik vurgusu yaptı ve Alberta’nın enerji politikaları ile ihracat pazarlarına erişim konusundaki şikayetlerini gidermek için federal hükümetin çaba gösterdiğini ifade etti.
Ekim ayında yapılacak oylama, bağımsızlık sürecine destek sağlasa bile, Alberta’nın Kanada’dan tek taraflı ayrılmasını mümkün kılmayacak. Kanada’nın anayasal düzenine göre, bağımsızlık için açık bir referandum sonucunun ardından federal hükümet ve diğer eyaletlerle müzakerelerin yürütülmesi gerekmekte. Yerli halkların hukuki itirazları ise sürecin önündeki en önemli engeller arasında yer alıyor.
